استراتژی سرمایهگذاری در دوران بلاتکلیفی
نگاه بورس به آینده چگونه است؟
احسان خاتونی، کارشناس بازار سرمایه گفت: بازار سهام در معاملات چهارشنبه ۲۹بهمنماه همچنان با روندی منفی همراه بود. کاهش حجم و ارزش معاملات و تداوم خروج نقدینگی حقیقیها، بهعنوان شاخصه اصلی معاملات این روزها قابل مشاهده است. این وضعیت در حالی رقم خورد که در روز گذشته بهبود نسبی در فضای بازار دیده میشد، اما روز گذشته و پس از انتشار اخبار جدید از روند مذاکرات، بازار بار دیگر به مسیر نزولی بازگشت.
وی افزود: با وجود ارزندگی نسبی بازار سهام، نگاه فعالان بازار نسبت به نتایج نهایی مذاکرات همچنان بدبینانه است و بازار وزن چندانی برای تحقق توافق قائل نیست. از سوی دیگر، انتشار روزانه اخبار مرتبط با تحرکات و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه، فشار روانی قابلتوجهی بر فضای سرمایهگذاری وارد کرده و همین عامل، ریسکگریزی سرمایهگذاران را تشدید کرده است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران کوتاهمدت و میانمدت ترجیح میدهند فعلا خارج از بازار بمانند و این تصمیم به افزایش فشار فروش در معاملات منجر شده است. در هفتههای اخیر نیز توصیه شد که در شرایط خبرمحور فعلی، سهامداران از انجام معاملات سهام خودداری کنند. در این فضا تاکید شد که نقد ماندن یا سرمایهگذاری در صندوقهای با درآمد ثابت، میتواند بهترین راهکار برای مدیریت ریسک باشد.
در مقابل، صندوقهای طلا قرار دارند که بخشی از سرمایهگذاران در روزهای اخیر به سمت خرید این صندوقها حرکت کردهاند؛ اما با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد و حوزه سیاست، به نظر میرسد خرید صندوقهای طلا نیز در سطوح فعلی گزینه مناسبی نباشد. در شرایط کنونی، اخبار مربوط به توافق باید با احتمالهای برابر در نظر گرفته شود؛ به این معنا که حدود ۵۰درصد امکان تحقق توافق و ۵۰درصد احتمال عدم توافق وجود دارد. هر یک از این سناریوها میتواند آثار متفاوتی بر بازار سهام و صندوقهای طلا بر جای بگذارد. در صورت تحقق توافق، برآورد میشود قیمت طلا و صندوقهای طلا با کاهش حدود ۲۰ تا ۳۰درصدی مواجه شود و بر همین اساس، حتی خرید طلا نیز در شرایط فعلی تصمیمی عاقلانه تلقی نمیشود. از سوی دیگر، در صورت عدم توافق نیز با وجود ارزندگی بازار سهام، همچنان احتمال کاهش بیشتر قیمتها وجود دارد.
از منظر تکنیکال، الگوهای قیمتی نشانههایی از شکلگیری الگوی «سر و شانه سقف» در شاخص کل و نمادهایی که همجهت با شاخص حرکت میکنند، بهویژه صندوقهای اهرمی و بهخصوص صندوق «اهرم» را نشان میدهد. بر این اساس به نظر میرسد شاخص کل هنوز با کفهای حمایتی خود فاصله دارد و طی روزهای آتی، بازار ممکن است نوسانات مثبتی را تجربه کند؛ اما روند غالب آن همچنان نزولی باقی بماند. در مجموع، با توجه به تداوم ریسکهای سیاسی، خطر تشدید تنشها، احتمال بروز درگیری و حتی ریسک بسته شدن بازار، رویکرد محتاطانه و نظارهگر بودن میتواند بهترین تصمیم در مقطع کنونی باشد تا با کاهش ریسکها، امکان ورود مجدد و سرمایهگذاری با اطمینان بیشتری فراهم شود.
ضعف عمومی تقاضا در بازار
پیمان شوریابی، کارشناس بازار سرمایه گفت: ریزش اخیر بازار سهام، آن هم در شرایطی که بسیاری از نهادهای بزرگ نیز با فشار فروش سنگین مواجه بودند، نشاندهنده ضعف عمومی تقاضا در کلیت بازار است. اگر کیفیت جریان پول را مبنا قرار دهیم، نهتنها نشانهای از ورود نقدینگی جدید دیده نمیشود، بلکه در مقاطع مختلف شاهد خروج پولهای بسیار سنگین، حتی در ابعاد چند هزارمیلیارد تومانی بودهایم. این موضوع حاکی از آن است که بخشی از پول هوشمند بازار اقدام به شناسایی سود کرده و از بازار خارج شده است. در وضعیت فعلی، جریان نقدینگی عمدتا در چند نماد بزرگ و مشخص، از جمله گروه بانکی و پالایشی، در گردش است، با این حال این گردش پول نیز با خریدهای پرقدرت همراه نیست و بیشتر جنبه جابهجایی دارد تا این که ایجاد تقاضای موثر باشد.
شوریابی به متغیرهای اثرگذار اشاره کرد و گفت: از منظر متغیرهای اثرگذار، یکی از مهمترین عوامل، تغییرات نرخ ارز است. انتقال معاملات به تالار دوم نیما، از یک سو اتفاق مثبتی برای شرکتهای صادراتمحور محسوب میشود، اما از سوی دیگر شرکتهای وارداتی را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است. همچنین نرخ تسعیر مواد اولیه، بهویژه گاز مصرفی که نقش مهمی در بهای تمامشده صنایع پتروشیمی دارد، دستخوش تغییرات جدی شده است. در همین راستا، نرخهای بالایی که در قبوض گاز دیماه و بهمنماه مشاهده شده و خواهد شد، فشار هزینهای قابلتوجهی را از محل افزایش بهای تمامشده مواد اولیه به شرکتها تحمیل میکند. موادی که پیشتر با نرخهای پایینتر تسعیر میشدند، اکنون با نرخهای بهمراتب بالاتری محاسبه میشوند و این مساله بر سودآوری بنگاهها اثر منفی خواهد داشت.
وی افزود: در حوزه سیاست پولی نیز شرایط چندان مساعد نیست. سیاست پولی همچنان انقباضی دنبال میشود و نرخ بهره بدون ریسک به محدوده حدود ۴۰ درصد رسیده است؛ نرخی که بهطور طبیعی جذابیت بازار سرمایه را کاهش داده و فشار مضاعفی بر بورس وارد میکند. در کنار عوامل اقتصادی، ریسکهای ژئوپلیتیک و منطقهای نیز نقش پررنگی در وضعیت فعلی بازار دارند. تشدید تهدیدهای و تنشهای منطقهای در کشور و خاورمیانه باعث شده است سرمایهگذاران بیش از گذشته رویکردی ریسکگریز اتخاذ کنند و تمایل کمتری به حضور فعال در بازار سهام داشته باشند.
کارشناس بازار سرمایه در مورد احتمال بازگشت بورس به روند صعودی گفت: در پاسخ به این پرسش که آیا بورس میتواند به روند صعودی بازگردد یا خیر، باید گفت که به نظر میرسد تا پایان سال جاری احتمال شکلگیری یک روند صعودی پرقدرت چندان بالا نباشد و بازار بیشتر در مسیر اصلاحی حرکت کند. با این حال، باید به مجموعهای از متغیرها توجه داشت که در صورت تغییر آنها، میتوان به افزایش تقاضا در بازار امیدوار بود. کنترل و کاهش پایدار تورم، ایجاد ثبات در بازار ارز و توقف رشد منظم قیمتها، بازگشت جریان نقدینگی حقیقی به بازار، افزایش پایدار حجم معاملات و در نهایت کاهش محسوس ریسکهای ژئوپلیتیک و منطقهای، از جمله عواملی هستند که تحقق هر یک از آنها میتواند زمینهساز شکلگیری یک روند صعودی جدید در بازار سرمایه باشد. در مجموع، تا زمانی که این متغیرهای کلیدی بهبود نیابند، رویکرد محتاطانه همچنان میتواند منطقیترین راهبرد برای فعالان بازار سهام تلقی شود.
