پیشرفت مگاپروژه طرح نوسازی نظام گمرکی کشور
آمایش و اصلاح رویهها و فرایندهای گمرکی: سرپرست معاونت برنامهریزی و امور بینالملل در تشریح پیشرفت طرح مگاپروژه نوسازی نظام گمرکی کشور به تفکیک هر محور و پروژههای مرتبط گفت: در قالب محور آمایش و اصلاح رویهها و فرآیندهای گمرکی؛ به روزرسانی مستمر رویهها و فرایندهای گمرکی با کنوانسیونهای بینالمللی به عنوان اولین پروژه در دستور کار قرار گرفت و اقداماتی از قبیل همگامسازی رویههای مدیریت ریسک، ورود موقت خودرو، کارنه دوپاساژ، ترانزیت، ملوانی، کولبری، مرزنشینی و کارنهتیر انجام شد که برآیند آن منجر به سادهسازی فرایندها در رویههای فوق جهت تسریع تشریفات گمرکی و کمک به هدف ترخیص کمتر از ۳روز خواهد شد.
آمایش، توسعه منابع و تجهیز گمرکات: به گفته علیدوستی آمایش، توسعه منابع و تجهیز گمرکات بهعنوان دومین محور در مگاپروژه نوسازی نظام گمرکی کشور در دستور کار گمرک قرار گرفت. در این محور، آمایش فضایی و شبانهروزی کردن گمرکات از طریق تهیه سند شناخت و تحلیل آمایش فضایی گمرکات آغاز شد. فراهم شدن اجرای آمایش فضایی ۱۴۰ گمرک و بهینهسازی منابع انسانی، مالی، تجهیزات و تسهیل در تجارت با ادغام ۶۵ گمرک و ۱۸ گمرک شبانهروزی از جمله دستاوردهای این پروژه خواهد بود. تسریع در تایید یا اصلاح سند آمایش، رفع موانع قانونی، تامین اعتبار و منابع اجرای طرح برای پیشبرد این پروژه مورد انتظار است. علیدوستی گفت: منطقهای کردن گمرکات مطابق آمایش یکی دیگر از پروژههای این محور است. تهیه سند شناخت، تحلیل و مطالعات تطبیقی کشورها و در نظر گرفتن توصیههای سازمان جهانی گمرک جهت بررسی سطح گمرکات و منطقهای کردن آنها از جمله اقدامات در این پروژه است.
تجهیز گمرکات به دستگاه ایکسری بر اساس آمایش فضایی از دیگر پروژههای این محور است که اقداماتی از قبیل تامین و خرید ۸ دستگاه ایکسری برای گمرکات بیلهسوار، ماهیرود، بازرگان، سرو، پرویزخان، رازی، چذابه و خرمشهر انجام شده است. اصلاح ساختار سازمانی و توسعه سرمایههای انسانی: علیدوستی تشریح کرد: سومین محور، اصلاح ساختار سازمانی و توسعه سرمایههای انسانی است که بازمهندسی ساختار سازمانی گمرکات کشور اولین پروژه آن است، از جمله اقدامات انجامشده در این پروژه تهیه ساختار پیشنهادی و ارائه به سازمان اداری و استخدامی کشور جهت اخذ تاییدیه است که دستاورد آن منجر بهبود ساختار سازمانی گمرکات و متناسبسازی شرح وظایف و فعالیتها با لحاظ بند الف ماده۱۰۴ قانون برنامه هفتم پیشرفت، خواهد شد.
تنقیح قوانین و مقررات گمرکی: سرپرست معاونت برنامهریزی و امور بینالملل گمرک ایران، بهبود فضای کسب و کار را چهارمین محور عنوان کرد و گفت: شناسایی و رفع گلوگاههای فساد و تعارض منافع اولین پروژه این محور است که در این خصوص شناسایی گلوگاه فسادخیز در حال انجام است. مدیریت هماهنگ مرزی: سرپرست معاونت برنامهریزی و امور بینالملل گمرک ایران، مدیریت هماهنگ مرزی را بهعنوان پنجمین محور عنوان کرد و در این خصوص توضیح داد: تهیه پیشنویس موافقتنامه سطح خدمات (SLA) و ارسال آن به وزارت متبوع از جمله اقداماتی بوده که انجام شده است و امیدواریم با این اقدام، مقدمات رفع موانع ارتباط بینسازمانی از طریق اتصال سامانهها صورت پذیرد.
توسعه سامانههای فناورانه و دادهمحور: علیدوستی ادامه داد: توسعه سامانههای فناورانه و دادهمحور بهعنوان ششمین محور در نظام نوسازی گمرک تعیین شده است که هوشمندسازی سامانه ارزش هم به عنوان یکی از پروژههای این محور است. در این خصوص طراحی سرویس تحلیل متنی اطلاعات مرتبط شامل سابقه اظهارنامه گمرکی، خزش(crawl) اطلاعات در بستر اینترنت و دیگر بسترها جهت تعیین محدوده واقعی قیمت انجام شده است که انتظار میرود با این اقدامات، امکان بررسی ارزش کالاهای وارداتی به صورت هوشمند فراهم گردد. همچنین تحلیل تصاویر ایکسری با استفاده از هوش مصنوعی نیز در قالب این پروژه تعریف شده است. وی در ادامه از ارتقا و هوشمندسازی مدیریت ریسک خبر داد و طراحی سرویس مدیریت ریسک پویا با استفاده از شبکه بین فعالان اقتصادی، میزان مالیات پرداختی و میزان اعتبار را از جمله اقدامات در این بخش مطرح کرد.
توسعه تعاملات منطقهای و بینالمللی: علیدوستی با اشاره به اینکه توسعه تعاملات منطقهای و بینالمللی یکی دیگر از محورهای نوسازی نظام گمرکی است، افزود: در این محور، توسعه همکاری متقابل گمرکی با تدوین و امضای اسناد جدید با کشورهای هدف یکی از این پروژهها است. در این زمینه اقداماتی برای دستهبندی کشورها بر اساس موضوعات کلیدی و فرآیند شناخت و تنظیم اسناد انجام شده است که دستاورد آن منجر به امضای موافقتنامههای گمرکی با کشورها برای تسهیل در مبادلات تجاری خواهد شد.
پیادهسازی ایستگاههای مرزی یکتوقفه (OSBP) با کشورهای همجوار یکی دیگر از پروژههای این محور است که در این زمینه اقداماتی از جمله تدوین طرحواره مطابق با توصیههای WCO و شناسایی ظرفیتهای موجود در مرز کشورهای همسایه انجام شده است. این مقام گمرک کشور تسهیل رویههای گمرکی با کشورهای عضو پیمانهای منطقهای اوراسیا، شانگهای و بریکس را از دیگر پروژههای این محور عنوان کرد و گفت: بر این اساس گسترش و تقویت همکاریهای گمرکی اوراسیا و پیگیری اجرای موافقتنامههای فیمابین و همچنین ایجاد دبیرخانه شانگهای و توسعه همکاری با بریکس و اکو را در دست اقدام داریم و انتظار است در همین چارچوب ایجاد میزهای شانگهای و بریکس، اصلاحات مرتبط با اکو و اوراسیا و توافقات فیمابین و ایجاد دبیرخانه شانگهای را شاهد باشیم.
وی افزود: توسعه و احداث مراکز آرتیسی (IRAN RTC) و برگزاری دورههای آموزشی برای سایر گمرکات از دیگر پروژههای این محور است که نشستهای تخصصی بومیسازی مدل ظرفیتسازی wco، آغاز فرآیند توسعه و طراحی چارچوب همکاریهای آموزشی با کشورهای هدف آغاز شده است. علیدوستی نهایتا اجرای گمرک مدرن با استفاده از توان بخش خصوصی و سرمایهگذاران خارجی را از دیگر پروژههای مربوط به محور توسعه تعاملات منطقهای و بینالمللی بیان کرد و از تهیه طرحواره گمرک مدرن، تنظیم پیشنیازهای منابع انسانی توصیه wco، بازدید از گمرک ریمدان و هماهنگی جهت بازدید از گمرک چین خبر داد.
