آلودگی هوا؛ موتور محرک شیوع آنفلوآنزا

استان‌های خراسان جنوبی، قزوین، خراسان رضوی، اصفهان، سیستان و بلوچستان، تهران و همدان درصد آنفلوآنزای بالاتری در مقایسه با متوسط کشوری دارند. همچنین وضعیت در استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و مازندران از آستانه هشدار عبور کرده است. نکته مهم این مساله آنجاست که گفته می‌شود، آلودگی هوا در تشدید شیوع بیماری آنفلوآنزا نقش دارد و آمارها حکایت از آن دارد که به دنبال افزایش تعداد بیماران، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها در داروخانه‌ها به طور چشم‌گیری افزایش یافته است. این در حالی است که اساسا آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک نه‌تنها بی‌اثر است بلکه می‌تواند منجر به مقاومت دارویی و عوارض جدی شود. لذا از شهروندان خواسته شده است که اقدامات پیشگیرانه مانند واکسیناسیون، استفاده از ماسک و رعایت بهداشت فردی را به جای خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک‌ها در پیش بگیرند.

تعطیلی مدارس در کشور

طی ۲ هفته گذشته افزایش چشم‌گیر آنفلوآنزا در کشور باعث تعطیلی مدارس در استان‌های مختلف شده است. از جمله استان یزد که مسعود شریفی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی اعلام کرده است: «شیوع آنفلوآنزا در این استان به قله رسیده و از این پس یا ثابت می‌ماند یا روند کاهشی خواهد داشت». او موارد مثبت این بیماری در سه هفته گذشته را به ترتیب ۱۱.۵درصد، ۲ هفته قبل ۲۶ درصد و هفته گذشته ۳۸ درصد اعلام کرد که افزایش حدود ۳.۵برابری را نشان می‌دهد. به گفته شریفی، «بیشترین موارد ابتلا به آنفلوآنزا در ۲ هفته گذشته به ترتیب در شهرستان‌های یزد و میبد، تفت و اردکان بوده و بیشترین نمونه‌گیری در بیمارستان‌های صدوقی، میبد و رهنمون انجام شده است و همچنین بر اساس این آمار در گروه سنی زیر پنج سال ۱۱ درصد، بالای ۶۵ سال ۲۹ درصد و ۶ تا ۱۸ سال ۱۳ درصد مبتلا شدند».

قباد مرادی، رئیس مرکز بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با توجه به افزایش چشم‌گیر مبتلایان به آنفلوآنزا، گفته است که «در وزارت بهداشت سه شاخص برای بررسی شرایط شیوع بیماری و اعلام نظر به ستاد مربوطه در رابطه با تعطیلی یا غیرحضوری کردن دستگاه‌ها به ویژه آموزش و پرورش داریم. موارد براساس همین سه شاخص بررسی و رصد شده و در خصوص تعطیل شدن مدارس اعلام نظر می‌کنیم، یکی از این شاخص‌ها، درصد تست مثبت بین مبتلایان به عفونت تنفسی است، دوم میزان مراجعه مبتلایان به مراکز درمانی و سوم هم بررسی میزان حضور دانش‌آموزان در مدارس است».

او ادامه داد: «نتایج بررسی این شاخص در واقع مبنای اصلی اعلام نظر کارشناسی وزارت بهداشت به ستاد بحران برای تصمیم‌گیری در زمینه تعطیلی یا ادامه فعالیت مدارس است. نباید بروز آنفلوآنزای معمولی را تبدیل به یک روال برای توقف فعالیت‌های آموزشی کنیم، ولی در خصوص نوع آنفلوآنزایی که طی روزهای اخیر شایع شده، لازم است برای کنترل مناسب آن، اقدامی انجام شود تا میزان مراجعه به مراکز درمانی را کاهش دهیم که یکی از روش‌ها می‌تواند غیرحضوری کردن آموزش در مدارس باشد».

ضرورت واکسیناسیون گروه‌های پرخطر

علیرضا ناجی، رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی نیز درباره آخرین وضعیت شیوع آنفلوآنزا در کشور گفت: «بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی از برنامه ملی پایش بیماری‌ها که در وزارت بهداشت بررسی شده است، نرخ ابتلا به ویروس آنفلوآنزا، به‌ویژه نوع A، با جهشی قابل‌توجه مواجه شده و حدود ۱۴ درصد نمونه‌های بررسی‌شده را شامل می‌شود. این رقم بیش از سه برابر حد آستانه هشدار است و می‌تواند نشانه‌ای از ورود به یک دوره پرفشار بیماری‌های تنفسی در هفته‌های پیش‌رو باشد».

او با تاکید بر اینکه این افزایش با شروع فصل آنفلوآنزا طبیعی است، گفت: «آلودگی هوا نیز می‌تواند با آسیب‌زدن به بافت ریه زمینه را برای عفونت‌های تنفسی فراهم‌تر کند و هم‌افزایی این دو عامل موجب شدت بیشتر بیماری شود. واکسیناسیون نقش اساسی در کاهش بستری، عوارض شدید و حتی مرگ‌ومیر ناشی از آنفلوآنزا دارد و گروه‌های پرخطر شامل سالمندان، کودکان، افراد با ضعف سیستم ایمنی، مبتلایان به بیماری‌های مزمن مانند دیابت، و زنان باردار یا در آستانه بارداری باید در اولویت دریافت واکسن قرار بگیرند».