الگوی ایرانی «مالیات‌ستانی دیجیتالی»

در یک نمونه از «آثار تحول مالیاتی در اقتصاد ایران»، تا پیش از استقرار سامانه مؤدیان، فرآیند استرداد و عودت بستانکاری مؤدیان توسط سازمان امور مالیاتی به واسطه حسابرسی صورت‌حساب‌های کاغذی عموما بیش از یک سال به‌طول می‌انجامید. اما در حال حاضر سازمان مالیاتی این امکان را فراهم آورده تا مؤدیان بتوانند متناسب با خرید و اعتباراتی که مستند به صورت‌حساب الکترونیکی است، در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بستانکاری خود را از سازمان دریافت کنند.نتیجه این پوست‌اندازی سیاستی، دستیابی به اهدافی همچون «مؤدی‌مداری» و «شفافیت مالیاتی مبتنی بر داده» بوده؛ به‌طوری‌که «مشارکت فعالان اقتصادی در پرداخت به موقع مالیات» را به همراه داشته است.کارشناسان اقتصادی، تحولات اخیر را نوعی «بلوغ مالیاتی» توصیف می‌کنند که باعث کارآمدی اقتصاد از مسیر عدالت نظام‌ مالیاتی شده است.

توجه بریکس به تحولات سه‌گانه مالیاتی در ایران

تحولات سه‌گانه مالیات‌ستانی در ایران که حول محور «مالیات‌ستانی دیجیتالی» محقق شده است، در نشست روسای سازمان‌های مالیاتی بریکس، مورد توجه قرار گرفت. این تجارب البته پیش‌تر از این، ایران را به الگوی مالیاتی‌ستانی روسیه تبدیل کرده بود تا جایی که اخیرا، توافقی نیز با فدراسیون روسیه به منظور اعزام هیاتی عالی‌رتبه از این کشور برای بهره‌گیری عملی و مستقیم از تجارب ایران در زمینه توسعه سیستم‌های خوداظهاری و تولید اظهارنامه‌های پیش‌فرض مالیاتی منعقد شد.

بر اساس این گزارش، رئیس سازمان امور مالیاتی کشورمان در نشست روسای مالیاتی کشورهای عضو بریکس که با حضور نمایندگان روسیه، چین، برزیل، امارات، آفریقای جنوبی، اندونزی و مصر با هدف تبادل تجربیات و بررسی آخرین دستاوردهای نظام‌های مالیاتی برگزار شد، اعلام کرد: ما در سازمان مالیاتی ایران، مؤدیان را شرکای راهبردی خود می‌دانیم و سیاست‌های اجرایی سازمان همواره در جهت تسهیل تمکین و افزایش رضایت مؤدیان بوده است. در این راستا، استفاده از سامانه‌های کاربرپسند مالیاتی و همچنین بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی برای ارائه خدمات حضوری و غیرحضوری باکیفیت به مؤدیان در دستور کار ما قرار دارد.

او با اشاره به تجاوز اسرائیل به خاک ایران گفت: بر اثر جنگ تحمیلی ۱۲روزه رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران، بسیاری از اهل کسب‌وکار با موانعی در فعالیت‌های شغلی روزمره خود روبه‌رو شدند و برخی نیز خسارت دیدند. اما سازمان امور مالیاتی ایران در راستای تکریم ارباب رجوع و در قالب رهیافت مؤدی‌محوری، نوعی فرصت یعنی تعویق و تقسیط در پرداخت مالیات را برای مؤدیان و به‌ویژه کسب‌وکارهای متاثر از این جنگ ارائه داد و این روش مورد استقبال شرکت‌ها، صاحبان مشاغل و اهل کسب‌وکار قرار گرفت.رئیس سازمان امور مالیاتی ایران در ادامه صحبت‌های خود در این نشست، در تشریح «هوشمندسازی نظام مالیاتی» گفت: ما در سازمان، اطلاعات مورد نیاز را برای تقاطع‌گیری داده‌های مربوط به رویدادهای مالی و امکان صحت‌سنجی اظهارات مؤدیان در چارچوب نظام مالیات‌ستانی هوشمند فراهم کرده‌ایم. ما برای این منظور از ابزارهای داده‌کاوی برای تحلیل داده‌ها و از قابلیت سامانه خودکار مدیریت بدهی مالیاتی برای تشخیص بدهی مالیاتی و شناسایی انحرافات احتمالی استفاده می‌کنیم.

سبحانیان خطاب به حاضران در نشست مالیاتی بریکس گفت: سازمان امور مالیاتی ایران آمادگی خود را برای به اشتراک گذاشتن تجربیات خود در زمینه دیجیتالی شدن بستر محاسبه مالیات بر ارزش افزوده و همچنین توسعه صورت‌حساب الکترونیکی و ارتقای تمکین در زمینه پرداخت مالیات و افزایش میزان مالیات  اظهاری مؤدیان از طریق اعمال سازوکارها و قواعد خودکنترل و استفاده از نظریه بازی‌ها اعلام می‌دارد.