اعمال جریمه مالیاتی فقط برای عدالت، نه درآمدزایی

 این رویکرد نشان‌دهنده گذر نظام مالیاتی کشور از شیوه‌های سنتی و مبتنی بر رویه‌های سلیقه‌ای به سمت یک سیستم هوشمند و سیستمی است. در گذشته، تصمیم‌گیری‌ها و تشخیص‌ها در شعب مختلف گاه تفاوت‌های قابل‌توجهی داشت و همین مساله، نارضایتی و حس بی‌عدالتی میان مودیان را تشدید می‌کرد. امروز اما با استفاده از فناوری‌های نوین، تحلیل داده و سامانه‌های الکترونیکی، سازمان امور مالیاتی تلاش می‌کند فرآیند اعمال جریمه‌ها و تشخیص تخلفات مالیاتی را شفاف، یکپارچه و منصفانه کند.

به موازات این تغییرات، اقدامات متعددی نیز برای تسهیل تکالیف مودیان و کاهش مراجعات حضوری به ادارات مالیاتی انجام شده است. از جمله این اقدامات می‌توان به طراحی سامانه‌ای برای بخشودگی جرایم، حذف صورت‌حساب‌های کاغذی و افزایش سقف تبصره ماده ۱۰۰ اشاره کرد؛ اقداماتی که نه تنها کار را برای مودیان ساده‌تر کرده، بلکه شفافیت و عدالت در رفتار مالیاتی را ارتقا داده است.

در نهایت، تحول نظام مالیاتی کشور بیش از هر چیزی نیازمند همکاری فعالان اقتصادی و اصناف با سازمان است. شفافیت در ارائه اسناد، پاسخگویی به موقع و مشارکت در فرآیندهای قانونی، حلقه اتصال مودیان با یک نظام مالیاتی هوشمند، عادلانه و کارآمد است. در این مسیر، جریمه‌ها به جای فشار و درآمدزایی، به عنوان ابزار اصلاح رفتار و تضمین عدالت، نقش خود را ایفا می‌کنند. رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور در نشست هم‌اندیشی با اصناف و فعالان اقتصادی، در این راستا گفت: «با حمایت رئیس‌جمهور محترم و وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی، موفق شدیم برخی اصلاحات ساختاری و زیرساختی را در نظام مالیاتی کشور به سرانجام برسانیم.

از جمله دستاوردها، تسهیل فرآیندهای مالیاتی از طریق درگاه‌های وزارتخانه و حرکت به‌سوی شفافیت و قانون‌گرایی است. رویکرد نظام مالیاتی کشور، فاصله گرفتن از روش‌های سنتی و حرکت به سوی یک نظام مالیاتی هوشمند و سیستمی است. در نظام سنتی، تفاوت در تشخیص‌ها و تصمیم‌های ماموران گاه به نارضایتی و احساس بی‌عدالتی میان مؤدیان می‌انجامید. هدف ما این است که با بهره‌گیری از فناوری و تحلیل داده، عدالت مالیاتی را در عمل محقق کنیم.»

بخشودگی‌ها الکترونیکی می‌شود

در گذشته میزان بخشودگی در شعب مختلف متفاوت بود، اما اکنون در حال طراحی سامانه‌ای هستیم که بخشودگی‌ها به‌صورت الکترونیکی و بر اساس ضوابط واحد انجام شود تا مؤدیان با مراجعه حضوری به ادارات مالیاتی مواجه نباشند و از عدالت بیشتری بهره‌مند شوند. همچنین سبحانیان در ادامه صحبت‌های خود تاکید کرد که برای کاهش مراجعات حضوری و تسهیل فرآیندها، سقف تبصره ماده‌۱۰۰ افزایش یافته و برخی اسناد پیش‌فرض در سامانه لحاظ شده‌اند تا مودیان بتوانند بدون نیاز به حضور در ادارات مالیاتی، تکالیف خود را انجام دهند.

سازمان در مسیر کاهش پیچیدگی‌ها و ایجاد نظامی ساده، شفاف و هوشمند گام برمی‌دارد. رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی با اشاره به ضرورت به‌روزرسانی بخش‌های اجرایی نظام مالیاتی، اجرای قانون حذف صورت‌حساب‌های کاغذی برای مودیان مشمول مالیات بر ارزش افزوده را یکی از اقدامات مهم پیش‌رو عنوان کرد.

از ابتدای دی‌ماه، تنها صورت‌حساب‌های الکترونیکی که از طریق سامانه‌های رسمی صادر شده باشند، معتبر خواهند بود و صورت‌حساب‌های کاغذی دیگر پذیرفته نمی‌شوند. همچنین سبحانیان در ادامه صحبت‌های خود تاکید کرد که سازمان امور مالیاتی همواره در چارچوب قانون عمل می‌کند و هیچ بخش‌نامه‌ای بدون انتشار عمومی و دریافت نظر کارشناسان و ذی‌نفعان صادر نخواهد شد. تحقق حکمرانی هوشمند در حوزه مالیاتی تنها با همکاری فعالان اقتصادی، شفافیت داده‌ها و اجرای دقیق قانون ممکن خواهدبود.

جریمه‌ها؛ وسیله‌‌ تفکیک مؤدی خوش‌حساب از مؤدی بدحساب

به گفته‌‌ رئیس سازمان امور مالیاتی، در حال حاضر سقف اختیارات سازمان در زمینه بخشودگی جرایم در حال بازنگری و کاهش است. وی تاکید کرد که جریمه‌ها صرفا ابزار درآمدی نیستند، بلکه وسیله‌ای برای تفکیک مودیان خوش‌حساب از مودیان بدحساب محسوب می‌شوند. طبق گفته او، اگر مودی مالیات خود را در موعد مقرر پرداخت کند، مشمول هیچ جریمه‌ای نخواهد شد و تنها کسانی که از انجام تکالیف قانونی خودداری کرده‌اند، مشمول جریمه خواهند شد.

سبحانیان تصریح کرد که عدالت مالیاتی زمانی محقق می‌شود که میان مودیان خوش‌حساب و کسانی که تخلف یا تاخیر دارند، تفاوت قائل شویم. وی همچنین خاطرنشان کرد که جریمه‌ها ابزاری برای اصلاح رفتار مالیاتی هستند و در مواردی که مودیان تازه با تکالیف قانونی مواجه می‌شوند، سازمان با رویکرد فرهنگی و اقناعی عمل می‌کند تا فرصت یادگیری برای مودیان فراهم شود و از جریمه صرفا برای تمکین استفاده شود، نه فشار.