بررسی نقش صندوقهای پژوهش و فناوری در اتاق بازرگانی اصفهان
دهمین جلسه کمیسیون اقتصاد دانشبنیان برگزار شد
به گزارش دنیای اقتصاد در این نشست، موضوعات کلیدی مانند توسعه زیرساختهای ضروری در حوزۀ هوش مصنوعی، ارزیابی عملکرد صندوق پژوهش و فناوری استان اصفهان، سنجش میزان اثربخشی تسهیلات پرداختی و نیز ضرورت تغییر رویکرد حمایتی صندوقها به نفع شرکتهای فناور، به تفصیل مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
نقش کلیدی تأمین مالی در توسعه زیرساختهای فناورانه
در آغاز، وحید فولادگر، رییس کمیسیون اقتصاد دانشبنیان، بر محوریت تأمین مالی در پیشبرد اقتصاد دانشبنیان استان تأکید کرد. او توضیح داد که برنامههایی مانند توسعۀ مرکز داده، تجمیع شرکتهای فعال در حوزۀ هوش مصنوعی و ایجاد یکپارچگی فناورانه در این بخش، در دستور کار استان قرار دارد که محقق شدن آنها مستلزم جذب منابع مالی قابل توجهی است. فولادگر تشکیل کنسرسیومی از شرکتهای بزرگ را به عنوان یک راهکار عملیاتی مؤثر معرفی کرد و بیان داشت که این شرکتها میتوانند با استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی خود، در حوزۀ هوش مصنوعی سرمایهگذاری کنند. او همچنین نقش صندوقهای سرمایهگذاری را در تجمیع سرمایههای پراکنده و هدایت آنها به سمت پروژههای زیرساختی استان، بسیار حیاتی خواند. او در ادامه با اشاره به اینکه سهم صندوق سرمایهگذاری استان اصفهان با ظرفیتهای بالفعل استان همخوانی ندارد، از پیگیریهای در حال انجام برای افزایش این سهم خبر داد تا این نهاد بتواند نقش مؤثرتری در کمک به بخش خصوصی و جذب سرمایه برای پروژههای زیرساختی ایفا نماید.
لزوم شفافیت عملکرد صندوقهای حمایتی
سعید روغنی، نایبرییس کمیسیون، با تمرکز بر ظرفیتهای استفاده نشدۀ اکوسیستم دانشبنیان استان، بر ضرورت شفافسازی عملکرد صندوقهای حمایتی پافشاری کرد. او گفت در اکوسیستم دانشبنیان کشور و استان، امکانات و ظرفیتهای متعددی وجود دارد که در صورت فعالسازی میتواند به خدمت شرکتها درآید و صندوقها حلقهای مهم از این چرخه هستند. روغنی خاطرنشان کرد که با وجود واجد شرایط بودن بسیاری از شرکتها برای استفاده از خدمات صندوقها، در عمل آنها از این خدمات محروم میمانند. وی تصریح کرد که اگرچه صندوقها با چالشهایی مانند عدم بازگشت سرمایه مواجه هستند، اما این مسائل نباید به تعلیق ارائۀ خدمات بینجامد. او به مشکلات اجرایی مشخص نیز اشاره کرد و مثال زد که در برخی سامانههای ملی، صندوق اصفهان حتی به عنوان یک گزینه برای انتخاب وجود ندارد و این امر شرکتهای اصفهانی را ناچار میسازد برای دریافت خدمات به صندوقهای استانهای دیگر مراجعه کنند. روغنی تأکید کرد انتظار میرود در صورت وجود چنین محدودیتهایی، موضوع به صورت شفاف به اطلاع جامعهٔ هدف برسد تا از دادن وعدههای غیرعملی جلوگیری شود.
ضرورت تغییر جهت حمایت به سمت شرکتهای فناور
فرید نجاتبخش، رییس کمیته تأمین فناوری و توسعه تقاضا، بر حمایت هدفمند و کارآمد از شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد. او با استناد به بررسیهای انجام شده اظهار کرد که بیشترین چالشها و زیانهای صندوقها نه از همکاری با شرکتهای دانشبنیان، بلکه عمدتاً از مشارکت با شرکتهای غیر دانشبنیان یا پروژههایی ناشی شده که صرفاً به دلیل حجم بزرگ یا شهرت، مورد اعتماد قرار گرفتهاند. وی سپس به همکاری اخیر انجمن با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اشاره کرد و توضیح داد که پس از سفر معاون علمی و فناوری رئیس جمهور به اصفهان و برگزاری نمایشگاه فننما، تفاهمنامهای به منظور شناسایی و معرفی شرکتهای واجد ظرفیت دانشبنیان منعقد شده است. بر اساس این تفاهم، فهرستی هدفمند برای توسعه و همراهی تدوین شده که تاکنون حدود ۱۴۰ شرکت در این چارچوب شناسایی شدهاند.
فاصله میان تصور و واقعیت در پرداختها
محمد علیآبادی، رییس کمیته توانمندسازی و تعالی شرکتهای فناور، با نگاهی انتقادی به نحوۀ ارائه خدمات از سوی صندوقها صحبت کرد. او بیان داشت که در نگاه اول و بر اساس ادعاها، این تصور ایجاد میشود که فرآیندها کامل و خدمات به خوبی در دسترس است، اما در عمل، بسیاری از شرکتها آنگونه که باید و شاید نتوانستهاند از این ظرفیتهای اعلام شده بهرهمند شوند. این شکاف بین وعده و عمل، لزوم بازنگری در شیوههای اجرایی و اطلاعرسانی را آشکار میسازد.
صندوق پژوهش اصفهان و تحول در مسیر نوآوری
در پایان، محسن بانک، مدیرعامل صندوق پژوهش و فناوری استان اصفهان، با مروری بر تاریخچۀ پیشگامی اصفهان در عرصۀ فناوری و نوآوری، به تشریح فعالیتهای این صندوق پرداخت. او توضیح داد که در ابتدای فعالیت، تمرکز صندوق عمدتاً بر سرمایهگذاری در شرکتهای مستقر در شهرکهای علمی و تحقیقاتی بود، اما به تدریج و با شناخت بهتر نیازها، ظرفیتهای جدیدی برای توسعه و تنوع بخشیدن به فعالیتها ایجاد شده است. بانک حوزۀ عملکرد صندوق را در شش بخش اصلی خلاصه کرد: ارائه تسهیلات و خدمات مالی به شرکتهای دانشبنیان، صدور انواع ضمانتنامهها، توسعه و بهرهبرداری از ابزارهای نوین تأمین مالی، سرمایهگذاری مستقیم، ایجاد و حمایت از مراکز نوآوری، و توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان. وی در بخش سرمایهگذاری نیز به فعالیتهایی مانند سرمایهگذاری در شتابدهندهها، استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان، حمایت از سکوهای تأمین مالی جمعی و مشارکت در فرآیند تجاریسازی محصولات فناورانه اشاره کرد که نشان از تلاش صندوق برای حضور مؤثر در اکوسیستم نوآوری استان دارد.
