راز سبقت شیمیایی ها از شاخص

صنعت شیمیایی شامل تولیدکنندگان محصولات پتروشیمی از قبیل الفین‌ها، آروماتیک‌ها، پلیمرها، کود و مواد نیتروژنی و متانول و بعضی خوراک‌های بالادستی و همچنین سایر محصولات شیمیایی از جمله انواع رنگ‌های صنعتی، جوهر، سموم، حلال، مواد شوینده و محصولات آرایشی و بهداشتی است. ارزش بازار گروه شیمیایی در اوایل اسفندماه سال‌جاری حدود ۳‌هزار‌همت بوده که نشان از سهم ۳۰‌درصدی این گروه در بازار سهام و فرابورس داشته و در صدر صنایع قرار دارد.  در جدول شماره‌یک مقایسه‌ای میان نرخ رشد شاخص‌کل بازار و شاخص گروه شیمیایی انجام گرفته‌است.

همان‌طور که مشخص است نرخ رشد ۶ ماهه گروه شیمیایی بیش از ۵‌درصد بیش از شاخص‌کل بوده و نرخ‌های رشد دوساله و سه‌ساله نیز فاصله بسیار قابل‌توجهی در مقایسه با نرخ رشد شاخص‌کل داشته‌است. نمادهای پذیرفته‌شده فعال در صنعت، ۵۵ شرکت و هلدینگ بوده که شامل ۲۴ نماد پتروشیمی، ۲۴ نماد شیمیایی و ۷هلدینگ فعال شامل نمادهای پارسان، فارس، تاپیکو، وپترو، پترول، شیران و شوینده است. هلدینگ‌های مذکور حدود ۵۶‌درصد ارزش بازار گروه شیمیایی را به خود اختصاص داده‌اند. 

 تصویر درآمد عملیاتی هلدینگ‌ها 

مجموع درآمد عملیاتی سال‌(دوره) مالی منتهی به 1404 برای هفت هلدینگ فوق(به‌جز نمادهای شیران و شوینده که آخرین گزارش منتشرشده آن مربوط به دوره 9 ماه منتهی به 1404 است) حدود 1200‌همت بوده که منجر به سودآوی عملیاتی 284 همتی شده‌است. سه نماد فارس، پارسان و تاپیکو به‌ترتیب بیشترین درآمد و سود عملیاتی را به خود اختصاص داده‌اند.  همچنین بیشترین میزان سود خالص هر سهم برای دوره مالی منتهی به 1404 به‌ترتیب برای وپترو، پارسان، تاپیکو و فارس بوده‌است.  نماد شیران(برای دوره 9 ماه) با 50‌درصد، فارس با بیش از 42‌درصد و نمادهای پارسان با 35 و تاپیکو با 31‌درصد بیشترین میزان رشد درآمد عملیاتی را نسبت به سال‌گذشته تجربه کرده‌اند. اگر بخواهیم میزان بهره‌وری عملیاتی هلدینگ‌های مذکور برای یک سال‌مالی را با هم مقایسه کنیم، می‌توانیم از شاخص ROA که نسبت فروش به دارایی است استفاده کنیم که بیشترین بهره‌وری عملیاتی مربوط به هلدینگ‌های وپترو، فارس، تاپیکو و پارسان است. بیش از 40‌درصد ارزش بازار مربوط به گروه شیمیایی به شرکت‌های پتروشیمی غیر‌هلدینگی تعلق داشته که بعضا نقش مهمی نیز در حجم معاملات بورس دارند. نمادهایی همچون اروند، نوری، شپدیس، شیراز، جم و پارس از آن جمله محسوب می‌شوند. بیشترین ارزش بازار، به‌ترتیب متعلق به نمادهای شپدیس، نوری، پارس، آریا، مارون، شیراز، جم، شخارک، اروند و بوعلی بوده‌است.  همچنین 10 نمادی که بیشترین درآمد عملیاتی در 9 ماه‌ منتهی به سال‌1404 داشته‌اند به‌ترتیب شامل نوری، پارس، جم، بوعلی، مارون، آریا، شپدیس، زاگرس، شاراک و شیراز است. 

 بیشترین سهم از ارزش بازار

 عمده نمادهای فوق، همان نمادهایی هستند که بیشترین سهم از ارزش بازار را نیز دارند، اما در بین 10 نمادی که بیشترین سود عملیاتی را داشته‌اند، بوعلی، شاراک و زاگرس جای خود را به اروند، کرماشا و خراسان داده‌اند، به‌عبارتی نسبت سود عملیاتی به درآمد عملیاتی در نمادهای بوعلی، شاراک و زاگرس پایین‌تر از اروند، کرماشا و خراسان در 9 ماه‌ منتهی به سال‌1404 بوده‌است.  بیشترین نسبت سود عملیاتی به درآمد عملیاتی که نشان از مدیریت صحیح و کنترل شده هزینه‌ها دارد، متعلق به نمادهای کرماشا، خراسان، شیراز و شپدیس است.

 بیشترین رشد درآمد عملیاتی

همچنین نمادهایی که بیشترین رشد درآمد عملیاتی 9ماه‌ منتهی به 1404 نسبت به 9 ماه‌ منتهی به 1403 را داشته‌اند، شامل اروند، زاگرس، شاروم، شیراز، کرماشا، جم پیلن و شجم است.  حدود 3‌درصد ارزش بازار مربوط به گروه شیمیایی به شرکت‌های شیمیایی غیرهلدینگی تعلق دارد. بیشترین ارزش بازار این نمادها، به‌ترتیب متعلق به پاکشو، قرن، کیمیاتک و شاملا در اوایل اسفندماه بوده‌است. همچنین بیشترین درآمد عملیاتی در دوره 9 ماه‌ منتهی به سال‌1404 متعلق به نمادهای پاکشو، قرن، شکام، کیمیاتک و شپاکسا بوده‌است. اما بیشترین سود عملیاتی در دوره مذکور را به‌ترتیب نمادهای پاکشو، شاملا، شپاکسا، شکلر، قرن، کلر، کیمیاتک و شکام کسب کرده‌اند.  به ترتیب نمادهای کلر، شاملا، شکلر، شتوکا و کیمیاتک بیشترین میزان این نسبت را برای دوره 9 ماه‌ منتهی به 1404 به خود اختصاص داده‌اند، اما بیشترین میزان سودآوری خالص به ازای هر سهم متعلق به نمادهای شاملا، قرن، کیمیاتک، شصدف، شکلر و کلر است. بیشترین میزان رشد درآمد برای دوره‌های 9 ماه‌ منتهی به سال‌1404 نسبت به 1403 متعلق به نمادهای به‌ترتیب شگستر، شگامرن، پاکشو، شفام، قرن و شکام بوده‌است.

 هر نماد در کدام محصول مزیت نسبی دارد؟ 

بر مبنای اطلاعات منتشرشده مربوط به 9 ماه‌ منتهی به سال‌1404 به‌منظور بررسی تولیدات 10 نماد برتر با توجه به هریک از معیارهای درآمد عملیاتی، سود عملیاتی و نسبت سود عملیاتی به درآمد عملیاتی به تنهایی یا ترکیبی از آنها برای نمادهای پتروشیمی می‌توان جدول شماره‌دو را مورد ملاحظه قرار داد.

* تحلیلگر حوزه کسب‌وکار