چرا ساموراییها طلا نمیخرند؟
فرصت طلایی در ژاپن
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-محمدحسین حسینی؛ اقتصاد ژاپن در سه ماه دوم سال ۲۰۲۵ پس از رکود ابتدای سال، رشد ۰.۵ درصدی را تجربه کرد که عمدتا ناشی از افزایش صادرات پیش از اعمال تعرفههای جدید آمریکا بود. با این حال آینده رشد اقتصادی با ابهام همراه است؛ از جمله این ابهامات، میتوان به آینده ارزش ین، کاهش رشد جهانی، تعرفههای جدید آمریکا و همچنین بیثباتی سیاسی ناشی از استعفای نخستوزیر اشاره کرد.
تورم هسته در ژاپن به ۴.۳ درصد رسیده که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ است و فشار دستمزدها و کمبود مزمن نیروی کار موجب تشدید چرخه دستمزد–تورم شده است. بانک مرکزی ژاپن پس از افزایش نرخ بهره از ۰.۲۵ درصد به ۰.۵ درصد در اوایل سال، موضع محتاطانهای اتخاذ کرده و احتمال ادامه تعدیل سیاست پولی و نوسان در بازار اوراق دولتی بالاست. همبستگی بیشتر میان سهام و اوراق دولتی باعث محدود شدن گزینههای سرمایهگذاران برای تنوعبخشی شده است.
در این شرایط، طلا در سال ۲۰۲۴ بازدهی خیرهکننده ۴۰ درصدی داشته و در سال ۲۰۲۵ نیز تاکنون ۲۳ درصد رشد کرده است. بررسیها نشان میدهد تنها ۲۳ تا ۲۸ درصد سرمایهگذاران ژاپنی در پرتفوی خود طلا دارند و عمدتا سهمی بین ۱ تا ۱۰ درصد را به آن اختصاص میدهند. سرمایهگذاران با سبدهای بزرگتر (بیش از ۲۰ میلیون ین) احتمال بیشتری دارد که طلا داشته باشند. محصولات محبوب شامل طلای فیزیکی، صندوقهای ETF مبتنی بر طلا و طرحهای پسانداز طلایی هستند. اهداف اصلی سرمایهگذاران ژاپنی در بلندمدت است. طلا به دلیل نقش محافظتی در برابر تورم، امکان رشد ارزش در طول زمان و کارکردش بهعنوان منبع نقدینگی اضطراری، با این اهداف سازگار است و نیازهای احساسی سرمایهگذاران از جمله حس امنیت و آرامش را پاسخ میدهد.
موانع اصلی سرمایهگذاری در طلا شامل عدم آگاهی از روشهای سرمایهگذاری، گران بودن طلا و تصور دشواری خرید است. ۴۷ درصد ژاپنیهایی که تاکنون در طلا سرمایهگذاری نکردهاند، گفتهاند قصدی برای این کار ندارند. در مقابل ۵۸ درصد از افرادی که قبلا طلا داشتهاند، قصد دارند در ۱۲ ماه آینده دوباره سرمایهگذاری کنند.
شورای جهانی طلا برای رفع موانع و استفاده از فرصتها، چهار راه حل کلیدی را ارائه داده است؛ در این راستا، افزایش آموزش و آگاهی درباره طلا و محصولات مرتبط، سادهسازی فرآیند خرید و امکان سرمایهگذاری با مبالغ کوچک و هزینه پایین، تاکید بر نقش طلا بهعنوان پناهگاه امن و متنوعکننده ریسک در شرایط تورمی و بحرانهای اقتصادی، و انتقال پیامهای کلیدی از طریق کانالهای ارتباطی مورد اعتماد مانند رسانهها، شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین سرمایهگذاری میتواند برای جلب توجه سرمایهگذاران به سوی طلا، موثر باشد.
گزارش یادشده، نشان میدهد که علیرغم عملکرد قوی طلا و تناسب آن با اهداف و نیازهای سرمایهگذاران ژاپنی، سهم طلا در سبدهای سرمایهگذاری پایین است. با توجه به حجم عظیم داراییهای مالی خانوارهای ژاپنی (بیش از ۲۱۹۵ تریلیون ین)، ظرفیت بزرگی برای افزایش سهم طلا وجود دارد. کلید موفقیت در این زمینه، آموزش، سهولت دسترسی و برجستهسازی نقش طلا به عنوان دارایی پایدار و متنوعکننده ریسک است.