شماره روزنامه ۶۴۴۸
|

جامعه شناسی

جامعه شناسی

    دوشنبه، ۱۹ آبان ۱۴۰۴
  • مسوولیت دولت و خانواده

    امان‌الله قرایی‌مقدم*
    افت سطح علمی دانش‌آموزان یکی از موضوعات مهم و جنجالی است که طی چند هفته گذشته در محافل مختلف علمی و نیز رسانه‌ها به بحث گذاشته شده است. بسیاری از کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه آموزش درباره این مساله نظرات و پیشنهادهایی را مطرح کرده‌اند ولی بد نیست که این مساله از نگاه جامعه‌شناسی نیز مورد بررسی و نقد قرار بگیرد.
  • ضربه کرونا

    رویا خوشنویس*
    وضعیت تحصیل این‌ روزها در ایران و دیگر نقاط جهان، باید از دیدگاه جامعه‌شناسی پس از کرونا بررسی شود و محققانی که در زمینه سیستم آموزش تحقیق می‌کنند باید نگاه عمیق‌تری نسبت به تفاوت تحصیل در دوران قبل و بعد از کرونا داشته باشند. کرونا تاثیر گسترده و چندبعدی بر آموزش در سراسر جهان گذاشت که هنوز به ابعاد مختلف آن به طور کامل پرداخته نشده است.
    چهارشنبه، ۰۷ آبان ۱۴۰۴
  • حذف‌شدگان از تهران

    شیرین احمدنیا*
    تهران تنها یک پایتخت سیاسی و اقتصادی نیست؛ این شهر نماینده وضعیت اجتماعی، فرهنگی و انسانی کل کشور است و به عبارتی تهران، ایرانی کوچک است. تهران شهری در ظاهر توسعه‎‌یافته است، اما در لایه‌های درونی خود با چالش‌های عمیق اجتماعی و نابرابری گسترده مواجه است. از منظر جامعه‌شناسی شهری، باید بپذیریم که هر شهری تنها مجموعه‌ای از خیابان و خانه نیست، بلکه شهر شبکه‌ای از روابط انسانی است که براساس قدرت، جنسیت، طبقه اجتماعی و در برخی موارد سن شهروندان شکل گرفته است.
  • چرا یکی از پرنفوذترین نظریه‌های روابط بین‌الملل در حال فروریختن است؟

    روزنامه شماره ۶۴۲۳

    مرثیه‌ای برای نظریه «صلح دموکراتیک»

    استفن ام. والت* ترجمه: محمدحسین باقی
    برخی از نظریه‌های علوم اجتماعی قدرت ماندگاری قابل‌توجهی دارند؛ برخی دیگر عمر مفید محدودتری دارند. گاهی اوقات به نظر نمی‌رسد ایده‌ای که زمانی نویدبخش بود، به جایی برسد (رویکرد ساختاری - کارکردگرای تالکوت پارسونز به جامعه‌شناسی می‌تواند یک نمونه باشد) و در نهایت اکثر محققان آن را رها می‌کنند و به سراغ موضوع دیگری می‌روند
    جمعه، ۱۸ مهر ۱۴۰۴
  • برای اولین بار یک زن رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران شد

    ايسنا: با برگزاری مجمع عمومی و انتخابات دوره دوازدهم انجمن جامعه‌شناسی ایران، اعضای جدید هیأت مدیره و بازرسان این انجمن انتخاب شدند. همچنین در نخستین جلسه رسمی هیأت مدیره، شیرین احمدنیا به عنوان رئیس انجمن انتخاب شد.
    چهارشنبه، ۱۲ شهریور ۱۴۰۴
  • تخصص‌گریزی در مدیریت

    شهرام عین قلایی*
    جهان امروز به سرعت به سمت تخصص‌گرایی حرکت می‌کند. علوم به طور پیوسته از هم تفکیک می‌شوند و شاخه‌های جدیدی در علوم طبیعی، پزشکی، فناوری و علوم اجتماعی شکل می‌گیرند. پزشکی از یک دانش کلی به بیش از ۲۰۰ گرایش تخصصی تقسیم شده، مهندسی حوزه‌های متنوعی چون انرژی، روباتیک و داده‌کاوی دارد، و جامعه‌شناسی به رشته‌های فرهنگی، اقتصادی، پزشکی، حقوقی و محیط زیستی تفکیک شده است.
    شنبه، ۲۸ تیر ۱۴۰۴
  • پل تامپسون؛ حافظه‏‏‌نگار فرودستان

    دنیای اقتصاد: پل تامپسون، استاد برجسته جامعه‌‌‌شناسی در دانشگاه اسکس و از پیشگامان تاریخ شفاهی در بریتانیاست. او با تاسیس انجمن تاریخ شفاهی و تالیف کتاب مرجع «صدای گذشته (۱۹۷۸)» و راه‌‌‌اندازی پروژه‌‌‌هایی همچون مجموعه زندگی‌‌‌نامه‌‌‌های شفاهی در کتابخانه بریتانیا، نقش بی‌‌‌بدیلی در گسترش این رشته در نیم‌‌‌قرن اخیر داشته است. تامپسون از نخستین پژوهشگرانی بود که تاریخ شفاهی را به عنوان روشی علمی و معتبر برای تولید دانش تاریخی معرفی کرد.
    شنبه، ۱۷ خرداد ۱۴۰۴
  • در نشست «تاریخ فرهنگی آب در ایران» عنوان شد

    روزنامه شماره ۶۳۰۷

    وضعیت بحرانی ، گوش‌های ناشنوا

    دنیای اقتصاد: هفته گذشته نشست کارشناسانه «تاریخ فرهنگی آب در ایران» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در این نشست ژاله آموزگار استاد پیشین فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران، مرتضی فرهادی استاد تمام حوزه مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی، داریوش رحمانیان دانشیار تاریخ دانشگاه تهران، محمد صادق دهقانی کارگردان فیلم تالان و امید شمس دبیر نشست سخنرانی کردند. در اینجا بخش‌هایی از سخنان مطرح‌شده در نشست مذکور را می‌خوانید:
    چهارشنبه، ۲۰ فروردین ۱۴۰۴
  • تاملی بر گشایش کانون پرورش فکری در حاشیه یاسوج

    روزنامه شماره ۶۲۶۰

    دویست‌متری سرنوشت

    زینب الهی‌نژاد *
    در بستر جغرافیای حاشیه‌ شهر یاسوج، جایی که توسعه نامتوازن شهری، به آرامی با طبیعت بکر تپه‌های پوشیده از بلوط و رودخانه‌های در دوردست همزیستی می‌کند، تاسیس کانون پرورش فکری مادوان، پس از ۱۰سال انتظار، رویدادی است که از منظر جامعه‌شناسی فرهنگی و فضایی، شایسته تحلیل و بازخوانی است.
    جمعه، ۲۴ اسفند ۱۴۰۳
  • حیف نیست؟

    میلاد باقری- تابه‌حال به مفهوم جامعه‌شناسی کتاب‌فروشی‌ها فکر کرده‌اید؟ من فکر کردم، نشستم و سریع در نوارِ جستجویِ گوگل نوشتم ((جامعه‌شناسی کتاب‌فروشی)) اما گوگل تفسیر دیگری داشت، او جستجویِ من را دو کلمه جامعه‌شناسی و کتاب‌فروشی فهمیده بود.
    شنبه، ۲۹ دی ۱۴۰۳
  • جامعه‌شناسان پاسخ می‌دهند

    روزنامه شماره ۶۲۰۶

    دلایل اجتماعی و اقتصادی خودکشی

    دنیای اقتصاد: نشست «خودکشی در جهان امروز؛ گفت‌وگویی جمعی درباره روایت‌هایی از مرگ» عنوان نشست مشترکی بود که هفته گذشته از سوی گروه‌های علمی‌تخصصی جامعه‌شناسی نظری و روان‌شناسی اجتماعی با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. یکی از اهداف این نشست، نگاهی میان‌رشته‌ای به پدیده‌ در حال افزایش خودکشی در ایران بود که با استقبال مخاطبان روبه‌رو شد.
    جمعه، ۲۵ آبان ۱۴۰۳
  • نقش حواس و نشانه‌ها از منظر جامعه‌شناسی اقتصادی

    روزنامه شماره ۶۱۵۳

    نورواکونومیکس

    مریم السادات حسینی - مهدی کریمی
    وبینار «نقش حواس و نشانه‌ها در اقتصاد از منظر جامعه‌شناسی اقتصادی (درمقایسه‌ای با نورواکونومیکس)» با سخنرانی رضا مجیدزاده، دکتر علی‌اصغر سعیدی، دکتر احسان رحمانی‌خلیلی و جمعی از دانشجویان جامعه‌شناسی اقتصادی و علاقه‌مندان حوزه جامعه شناسی برگزار شد.
    دوشنبه، ۰۲ مهر ۱۴۰۳
  • هشدار مهم عباس عبدی/ نسبت به نشانه‌های آشکار ناهنجاری بیرون از خود حساس باشیم!

    اعتماد: عباس عبدی در یادداشتی در اعتماد نوشت؛ کسی سیگاری بود؛ هر چه گفتند سیگار نکش زیان‌بار است، گفت نکشیدنش تلخ است! بالاخره یک روز بر اثر مشکل ریه دچار سرفه‌های پیاپی و شدید شد. به‌ طوری که زندگی را بر او تلخ کرد، تلخ‌تر از نکشیدن سیگار! پس آن را ترک کرد. حالا چرا ما به عنوان شهروند یا فعال سیاسی یا مسوول حکومتی نباید نسبت به نشانه‌های آشکار ناهنجاری بیرون از خود حساس باشیم؟
    سه‌شنبه، ۲۳ مرداد ۱۴۰۳
  • ذی‌نفعان طرح‌‌‌های توسعه

    مهدی استادی جعفری پژوهشگر توسعه، نایب رئیس شورای مدیران و متخصصان جوان جامعه مهندسان مشاور ایران
    آنگاه که در مباحث توسعه، چالش‌‌‌هایی از قبیل تعارض منافع در بخش‌‌‌های تصمیم‌‌‌گیر و سرمایه‌‌‌گذار از یکسو و عدم‌مشارکت و بروز ناملایمات اجتماعی در جوامع محلی از سوی دیگر در مقاومت نسبت به مکان‌یابی و اولویت‌‌‌دهی طرح‌‌‌های عمرانی مطرح می‌شود، به راحتی مساله ضعف در شناسایی و تحلیل ذی‌نفعان و عدم‌تشخیص قدرت و علاقه آنان در پیشبرد یا در مواردی تغییر مسیر اینگونه طرح‌‌‌ها قابل ردیابی است.
    دوشنبه، ۰۱ مرداد ۱۴۰۳
  • برپایی نشست «جامعه‌شناسی شعر شاملو»

    دنیای اقتصاد: گروه جامعه‌شناسی ادبیات انجمن جامعه‌شناسی ایران و کارگروه هنر و توسعه اندیشگاه طرح هزاره، امروز سه‌شنبه در سالروز درگذشت احمد شاملو نشست «جامعه‌شناسی شعر شاملو» را برگزار می‌کنند. محورهای این نشست شامل شاملو و نگاه توسعه‌گرا به شاعر، شاملو و اندیشه‌های اجتماعی، شاملو و اندیشه‌های سیاسی و شاملو شاعر معاصر است. شاملو از تاثیرگذارترین شاعران معاصر بر شعر فارسی محسوب می‌شود و در این نشست جامعه‌شناسان و شاعران از زوایای مختلف اجتماعی و ادبی به شعر شاملو خواهند پرداخت. این نشست به صورت…
  • یک پیشنهاد برای دور زدن کمبود داده‌های پنل

    روزنامه شماره ۶۰۶۱

    نام‌ها حاوی اطلاعات اقتصادی و اجتماعی هستند

    دنیای اقتصاد -البرز نظامی: چگونه می‌توان به فهم رویدادها پرداخت؟ به بیانی ساده‌‌تر، چگونه می‌توان به پاسخ پرسش‌های خود رسید؟ طرح این پرسش و کوشش برای دستیابی به پاسخ آن، سرآغاز علم است. شاید بتوان با کمی اغماض بیان کرد که در حوزه علوم طبیعی مانند فیزیک، پاسخ این پرسش را دهه‌ها یا حتی قرن‌ها پیش اهل علم ارائه کرده‌اند؛ اما داستان در حوزه‌های علوم انسانی و اجتماعی مانند اقتصاد همچنان ادامه دارد. بحث بر سر روش مطالعه رویدادها در علم اقتصاد همچنان پابرجاست؛ بحثی که تفاوت اصلی علمی چون اقتصاد را با علوم طبیعی نشان می‌دهد.…
    جمعه، ۰۸ تیر ۱۴۰۳
  • مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» مطرح کرد

    روزنامه شماره ۶۰۴۲

    جامعه ایران؛ یک طرح ناتمام

    دنیای اقتصاد: وقتی بحث زوال اجتماعی به میان می‌آید، مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس ایرانی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» با آن مخالفت می‌کند و می‌گوید: «ایران جامعه‌ای گمراه‌کننده است.» ایران جامعه‌ای‌ است با حافظه تاریخی و ادبیاتی که در آن آمده: «در نومیدی بسی امید است.»
    دوشنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۳
  • محمد سالاری، جامعه‌شناس در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»:

    روزنامه شماره ۶۰۳۴

    جامعه ایران سر پا است؛ فرونمی‌پاشد

    فاطمه علی‌اصغر- دنیای‌اقتصاد: حدود چند دهه است که پژوهش‌های گسترده‌ای از سوی برخی جامعه‌شناسان انجام می‌شود و در آن، بر اساس رویکرد آسیب‌شناسی اجتماعی، به‌دنبال یافتن کمی‌ها و کاستی‌ها و مشکلات و مسائل ایران، چهره‌ای از جامعه ایران را ترسیم می‌کنند که انگار در حال فروپاشی است. تا کنون‌ رهیافت‌های متعددی در این زمینه مطرح شده است، این رهیافت‌ها هر کدام تصویری از جامعه امروز ایران را نشان می‌دهد، آیا این چهره با واقعیت انطباق دارد؟ با محمد سالاری، پژوهشگر اجتماعی، اقتصادی در این باره گفت‌وگو کردیم.
    جمعه، ۲۵ خرداد ۱۴۰۳
  • گفت‌وگوی «دنیای اقتصاد» با سیامک زند رضوی، جامعه‌شناس:

    روزنامه شماره ۶۰۳۲

    جامعه‌شناسی چشم‌انداز ایران

    دنياي اقتصاد: آیا آمارهایی چون رشد خودکشی، افزایش آسیب‌های اجتماعی، رشد طلاق و بحران‌های محیط‌زیستی، از دست رفتن آب‌های زیرزمینی، بالارفتن فرونشست‌ها و... باعث فروپاشی اجتماعی ایران می‌شود؟ سیامک زند رضوی، جامعه‌شناس می‌گوید: مفهوم فروپاشی از نظر من مطلقا درست نیست.
    دوشنبه، ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳
  • اقتصاد، روان‌شناسی و جامعه شناسی درباره ماهیت شکاف جنسیتی چه می‌گویند؟ (قسمت اول)

    روزنامه شماره ۶۰۰۹

    تبعیض جنسیتی از دیدگاه سه علم

    دنیای اقتصاد-کیوان حسین‌وند: فارغ از حساسیت‌برانگیزی مساله تبعیض جنسیتی در جامعه، به نظر می‌رسد جای خالی یک بررسی بر پایه آرای اصلی و مرجع حول این شکاف به خوبی احساس می‌شود. نظریاتی که هر یک با بینشی اقتصادی، جامعه شناختی و روانشناختی سعی در توضیح علل اصلی این شکاف دارند. در نوشتار حاضر سعی شده است بدون وجود سوگیری، هر یک از نگرش‌ها در سه علم مورد اشاره، با هدف تبیین چرایی وجود شکاف جنسیتی در اقتصاد مورد توجه قرار بگیرد. در قسمت دوم که در شماره‌های آتی چاپ خواهد شد، به پیشنهادهای سیاستی هر یک از سه گروه پرداخته خواهد شد.
    سه‌شنبه، ۲۸ فروردین ۱۴۰۳
  • آینده مهندسی و ارزش‌‌‌آفرینی

    مهدی استادی جعفری / دکترای شهرسازی و کارشناس ارشد برنامه‏‏‌ریزی حمل‏‏‌ونقل و علوم اجتماعی
    با نگاه کلی به تاریخ معاصر کشورها به‌‌‌وضوح این نکته دیده می‌شود که فناوری‌‌‌های جدید هم برای کاهش آلام انسانی و افزایش عدالت اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته و هم برای برپایی جنگ و تحکیم استبداد استفاده شده است. تجارب تلخ قرن بیستم نشان داده که اهداف توسعه در همه جا و برای همگان محقق نشده و ارزش‌‌‌ها و اهداف انسانی به موازات دانش بشری حرکت نکرده است و جهان با تصاویری ناامیدکننده و دلخراش مواجه است.
    دوشنبه، ۱۱ دی ۱۴۰۲
  • مولفی برای همه فصول

    گروه گزارش: سعید نیل فروشان، نویسنده و دندان‌پزشک، چندین جلد کتاب در حوزه‌های روانشناسی و جامعه‌شناسی منتشر کرده که هر یک با مفاهیم مختلف، جامعه هدف نوجوانان و سالمندان را دنبال می‌کند. نیل فروشان در کتاب‌های خود از مطالب و یادداشت‌های دیگر متخصصان نیز استفاده کرده و مجموعه‌ای جمع‌آوری‌شده از نظرات دیگران را نیز در کتاب‌های خود گنجانده است.
    یکشنبه، ۱۲ آذر ۱۴۰۲
  • با محوریت گفت‌وگوی میان‌نسلی برگزار می‌شود

    روزنامه شماره ۵۸۹۰

    گردهمایی خانواده بزرگ علوم اجتماعی ایران

    دنیای‌اقتصاد: انجمن جامعه‌شناسی ایران ۱۲ آذر، روز تولد غلامحسین صدیقی، را به عنوان «روز علوم اجتماعی» نام‌گذاری کرده است و همه‌ساله در حوالی این روز، گردهمایی‌هایی با هدف تثبیت هویت جمعی اصحاب علوم اجتماعی، بحث درباره مسائل اساسی کشور و گرامیداشت پیشکسوتان این حوزه علمی برگزار کرده است.
    دوشنبه، ۲۹ آبان ۱۴۰۲
  • نیم‌سال جامعه

    هفت ماه از سال گذشت و جامعه ایران مثل اغلب روزهای سال‌های اخیر درگیر انواع مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و محیط ‌زیستی بود. آغاز سال نو عمدتاً با دعای حال احسن برای همگان طی می‌شود اما هرچه می‌گذرد، مشکل بر مشکل جامعه اضافه می‌شود. تنگناهای اقتصادی و معیشتی عمده مشکلات جامعه ایرانی است، اما این جامعه پویا هرگز از خواست‌ها و مطالبات سیاسی و اجتماعی‌اش دست نکشیده است. در شش ماه گذشته جامعه میان بیم و امید گذرانده است. از یک‌سو نهاد حکمرانی در حرف گویی مقابل خواست‌های اجتماعی مقاومت…
    دوشنبه، ۱۵ آبان ۱۴۰۲
  • اثر سیاست‏‏‌های مهاجرتی آلمان بر آفریقا

    آلی تاندیان/ مجله کانورسیشن
    آلمان پروژه‌‌‌ای را برای ایجاد مراکز تسهیل مهاجرت در پنج کشور آفریقایی اعلام کرده است که به منتخبی از متخصصان آفریقایی امکان می‌دهد به این کشور مهاجرت کنند. در‌‌‌خصوص اهمیت این موضوع، نشریه انگلیسی TheConversation با «آلی تاندیان»، معلم و پژوهشگر بخش جامعه‌شناسی دانشگاه گاستون برگر سنت‌لوئیس مصاحبه‌ای انجام داده است که متن آن در ذیل می‌آید.
    دوشنبه، ۱۷ مهر ۱۴۰۲
  • بهای بی‌توجهی به عبرت‌های تاریخ

    خالد الدخیل استاد جامعه‌شناسی سعودی در توییتی نوشت: در آغاز اکتبر امسال، ۵۰ سال پس از جنگ یوم کیپور در ماه اکتبر، رسانه‌های اسرائیلی مشغول تحلیل این بودند که چرا آن جنگ اسرائیل را غافلگیر کرد. سپس، در ۷ اکتبر، اسرائیلی‌ها از حمله بزرگی غافلگیر شدند، نه از سوی یک دولت، بلکه از سوی حماس در غزه و در مرز. این بهای استکبار قدرت و بی‌توجهی به ماهیت تاریخ بشریت است.
    شنبه، ۰۸ مهر ۱۴۰۲
  • «شکاف دیجیتال سوم» در کتاب‌فروشی‌ها

    دنیای اقتصاد: کتاب «شکاف دیجیتال سوم» نوشته ماسیمو راگندا با ترجمه علی راغب منتشر و وارد بازار کتاب شد. این کتاب از نظر چارچوب نظری ماکس وبر برای تحلیل پدیده‌های شکاف دیجیتال و نابرابری‌های دیجیتال در زمینه قشربندی اجتماعی استفاده می‌کند. بر اساس آنچه در این کتاب آمده: مفهوم نابرابری‌های اجتماعی بسیار جذاب و بحث‌انگیز است و رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی و اقتصاد این موضوع را به طور گسترده تحلیل کرده‌اند و نمی‌توان گزارشی از همه اندیشمندان برجسته‌ای که سهمی در این بحث داشته‌اند، ارائه کرد.
    چهارشنبه، ۰۵ مهر ۱۴۰۲
  • چگونه جامعه‌شناسی، تاریخ ایران را به نفع مارکسیسم مصادره می‌کند

    روزنامه شماره ۵۸۳۴

    جامعه کلنگی یا نظریه کلنگی؟

    اشکان زارع *
    با یک بررسی کوتاه در تاریخ ایران، این موضوع بر ما عیان می‌شود که تا پیش از جنگ‌های ایران و روس تاملی بر علل عقب‌ماندگی ایران در نسبت با جهان پیرامونی‌اش نشده است. ایرانی که هنگام مواجهه با ارتش روسیه تزاری در آستانه انحطاط بود.
    جمعه، ۲۷ مرداد ۱۴۰۲
  • دهکده مجازی - ۱۴۰۲/۰۵/۲۸

    یک استاد جامعه‌شناسی در توییتر خبر از اخراج خود داد: «من مهدی خویی، معلم جامعه‌شناسی در‌ دانشگاه علامه که به کسی باجی نداد و خدایش می‌داند که خود را تنها و فقط به مردم و دانشجو متعهد می‌دید، بعداز ۷ سال تدریس نامه قطع همکاری (اخراج) گرفته‌ام و از خانه‌‌ام یعنی دانشگاه درحال رانده شدن هستم و مستاصلم که از این ظلم شکایت به کجا برم.»
    جمعه، ۲۰ مرداد ۱۴۰۲
  • مروری بر کتاب «اقتدارگرایی ایران در عصر پهلوی» نوشته دکتر محمود سریع‌القلم

    روزنامه شماره ۵۷۹۸

    دلایل شکست برنامه‌های توسعه

    فاطمه سمیعی کیاسرایی دانشجوی کارشناسی علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
    اگر اقتصاد سیاسی را رابطه میان سه عنصر قدرت، منفعت و نظم اجتماعی بدانیم، بررسی تاثیرات نیروهای مختلف بر یکدیگر در دو صحنه سیاست و اقتصاد مهم‌ترین کارویژه هر پژوهشگر این حوزه است. این روابط و فهم آنها از چنان اهمیتی در تحلیل چارچوب‌های اقتصادی جوامع برخوردارند که پژوهش‌های بسیاری در هر سه رشته جامعه‌شناسی، سیاست و اقتصاد با تمرکز بر این مقوله به طرح مساله خود می‌پردازند. این بین حتی بسیاری پا را فراتر می‌گذارند و اقتصاد سیاسی را معادل با اقتصاد و توسعه می‌دانند. مرور فعالیت‌های پژوهشی افرادی…