استان آذربایجان غربی به واسطه موقعیت منحصربهفرد ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک خود در شمال غرب ایران و برخورداری از منابع غنی معدنی، ظرفیتهای لجستیکی و پتانسیلهای صنعتی، به عنوان یکی از کانونهای بالقوه توسعه منطقهای در کشور مطرح است. این یادداشت، به معرفی و ارزیابی مزیتهای نسبی و رقابتی استان در سه…
بازار مالی ایران سالهاست در چنبره یک تناقض مخرب گرفتار شده است: نرخ سود دستوری ۲۳درصدی در شبکه بانکی در برابر نرخهای موثر و واقعی تامین مالی با نرخ بعضا بیشتر از ۴۰درصد در بازارهای رسمی و غیر رسمی. این شکاف عظیم، مانند خندقی عمیق است که مسیر سرمایه را از تولید جدا میکند.
مهراب کیارسی، محقق اقتصاد کلان دانشکده اقتصاد دانشگاه اتاوای کانادا، در یادداشتی با عنوان «خودنویس بانکداری» به نقد دیدگاهی میپردازد که معتقد است گویی بانکداران تنها با خودنویسهایشان میتوانستند هر تعداد وامی که بخواهند «بنویسند». این یادداشت به نقد برخی از دیدگاههای مطرحشده در یادداشت خودنویس بانکداری از مهراب کیارسی میپردازد.
اینکه بین وزیر اقتصاد و بانک مرکزی در مورد بازار ارز اختلافنظر وجود دارد، موضوعی است که هفته قبل علنی شد؛ اما چیزی که برای افکار عمومی کاملا علنینشده نقاط اختلاف است. اینجانب بدون آنکه نظر وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی را به تفصیل و دقت در این موضوع بدانم حدس خودم را بیان میکنم و تلاش میکنم تصویری از استدلال هر دو طرف ارائه کنم.
تجربه بیش از دو دهه فعالیت نگارنده در بورس تهران نشان میدهد که عوامل متعددی شامل نرخ سود بانکی، قیمتهای جهانی، نرخ حاملهای انرژی، سیاستهای دولت، تنشهای سیاسی و... بر وضعیت کلی بازار سهام ایران اثرگذار بود؛ اما هیچیک از آنها به اندازه «نرخ برابری ارز» در ایجاد موجهای رونق یا رکود ایفای نقش نمیکند.
جمعه، ۱۱ مهر ۱۴۰۴
یادداشت محمد طاهری، سردبیر «تجارت فردا» در شماره جدید این هفته؛
دنیای اقتصاد: مسعود پزشکیان با وعده رفع تحریمهای اقتصادی و کاهش تنشهای اجتماعی وارد عرصه انتخابات شد و با راهبرد وفاق ملی، کوشید نظام حکمرانی و جامعه مدنی را همسو کند. با این حال، آنچه در عمل رخ داده نشان میدهد که او در تحقق این وعدههای مهم، ناموفق بوده است.
فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای ثانویه علیه ایران، صرفا یک رخداد سیاسی در سطح بینالمللی نیست؛ این اتفاق بهسرعت به عرصه اقتصاد و زندگی روزمره ایرانیان نیز تسری خواهد یافت.
قطعنظر از اینکه طرح ۲۰مادهای آمریکا هنوز تا چه حد قابل اجراست، این طرح برای پایان دادن به جنگ در نوار غزه را میتوان عدول از رویکردهای افراطگرایانه و یکطرفه اسرائیل و بازگشتی به رهیافت دو دولتی دانست.
سخن درباره اقتصاد سینمای ایران شاید جز خودزنی نباشد در این همه سروصدای اقتصادهای کلان کشور! منظورم را شفافتر میگویم: اقتصاد ۲هزارمیلیاردتومانی سینمای اکران با حدود ۷۰۰پرده نمایشی در ۲۸۰باب سینما و نزدیک به ۱۵۰هزار صندلی در یک کشور ۸۵میلیوننفری زیبنده یک سینمای پیشرو نیست.
بازار مالی ایران در حال تجربه تغییراتی است که میتواند سرآغاز فصل تازهای در سازوکارهای سرمایهگذاری کشور باشد، به گونهای که مجموع این تحولات میتواند معادلات سنتی سرمایهگذاری را دگرگون کند.
جنگ تحمیلی ۱۲روزه نهتنها فضای امنیتی کشور را متاثر کرد، بلکه موجی از پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم را بر اقتصاد دیجیتال و کسبوکارهای نوآور برجای گذاشت.
روز ۶ شهریور ۱۴۰۴ (۲۸ اوت ۲۰۲۵)، دولتهای بریتانیا، فرانسه و آلمان با متهم کردن ایران به پایبند نبودن به تعهدات خود در برجام، خواستار آن شدند ۶قطعنامه پیشین شورای امنیت که با امضای موافقتنامه برجام مُلغی شده بودهاند دوباره بازگردانده شوند.
بازار سرمایه در سراسر دنیا به منظور جمعآوری منابع جهت اهداف مختلفی اعم از تامین مالی دولتها و بنگاههای اقتصادی برای متقاضیان سرمایه و از سوی دیگر محلی جهت مدیریت بهینه سرمایه برای دارندگان آن جهت انتخاب بهترین گزینه سرمایهگذاری با در نظر گرفتن دو عامل ریسک و بازده شناخته میشود.
عملکرد نهاد متولی، تنظیمگر و سیاستگذار بازار سرمایه از زمان شکلگیری آن روندی بسیار مثبت و رو به رشد داشته است. اگر نقطه شروع را سال ۱۳۸۴در نظر بگیریم که قانون بازار سرمایه تصویب شد،
روز جهانی «بدون خودرو» رویداد سالانهای است که در ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) برگزار میشود. هدف اصلی این مناسبت تشویق رانندگان و موتورسواران به کنار گذاشتن وسایل نقلیه موتوری شخصی برای حداقل یک روز و استفاده از جایگزینهای پایدارتر مانند پیادهروی، دوچرخهسواری، حملونقل عمومی یا کار از راه دور است.
از ابتدای دهه هشتاد شمسی در حوزه مطالعات و مقررات بانک مرکزی، بررسیهای متعددی در خصوص جایگاه و اهمیت «شرکت/صندوق ضمانت سپردهها» در حفظ و برقراری ثبات و سلامت بانکی در سایر کشورهای دنیا صورت پذیرفت. نتایج این بررسیها در ماده ۹۵ قانون برنامه پنجم توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۰متبلور شد و قانونگذار به لزوم تاسیس این نهاد پراهمیت حکم داد.
اسنپبک یا مکانیسم ماشه احتمالا در هفته آینده اجرایی خواهد شد. البته هنوز به صورت قطعی نمیتوان درباره اجرا یا تعلیق یا تعویق مکانیسم ماشه صحبت کرد، ولی با توجه به شواهد و قرائن، اظهارنظرات و مواضعی که ایران، چین، روسیه و البته فرانسه و انگلستان و آلمان اتخاذ کردند و همینطور رویکردی که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی دنبال میکنند، چنین به نظر میرسد که مکانیسم ماشه به احتمال زیاد در روزهای آینده عملیاتی خواهد شد. بنابراین در ایام باقیمانده طرفین شرایط بسیار حساس و مهمی را پیش رو داشته و مقامات باید متوجه این وضعیت باشند.
بورس تهران در آستانه فشارهای بینالمللی بر بازار سرمایه ایران بار دیگر در نقطهای حساس ایستاده است؛ نقطهای که نهتنها از تحولات درونی اقتصاد، بلکه از ضربآهنگ سیاست بینالملل نیز تاثیر میپذیرد. زمزمههای فعال شدن مکانیسم ماشه و احتمال تشدید تحریمها، این پرسش اساسی را پیش روی فعالان اقتصادی قرار داده است که بورس تهران در برابر فشارهای خارجی چه واکنشی نشان خواهد داد و سرمایهگذاران چگونه باید استراتژی خود را تنظیم کنند؟
ایالاتمتحده به یک کشتی حامل مواد مخدر در نزدیکی ونزوئلا حمله کرد و ۱۱نفر را کشت که به ادعای رئیسجمهور ترامپ، تروریستهای مواد مخدر اهل ترن د آراگوآ (Tren de Aragua) بودند. این اقدام نشاندهنده تمایل به استفاده از نیروی نظامی در منطقه است که احتمالا بهعنوان پیامی گستردهتر برای جلوگیری از همکاری چین و ونزوئلا خواهد بود.
دیدارهای سطح بالا و نسبتا منظم مقامات ارشد ایران و عربستان سعودی در طول دو سال و نیم گذشته را میتوان یکی از نقاط مهم مدیریت این رابطه احیاشده ارزیابی کرد که در فضای تشدید تنشها و فعال بودن گسلهای منطقهای، توانسته گامبهگام به سمت یک درک نوپدید از مختصات و مقتضیات سیاست همسایگی حرکت کند.
حمله اسرائیل به قطر و تلاش برای ترور رهبران حماس در دوحه، جدیدترین مرحله از تجاوزات صهیونیستی به کشورهای اسلامی و عربی است که از منظر بسیاری بهعنوان نقطهعطفی در تحولات منطقهای محسوب میشود. هر چند دولت نتانیاهو در دستیابی به اهداف خود در حمله به قطر ناکام ماند، اما رویکرد تهاجمی و توسعهطلبانه اسرائیل موجی از واکنشها و محکومیتها را به ویژه در میان کشورهای عربی و اسلامی به دنبال داشته است.
درحالیکه در نیمه دوم شهریورماه قرار داریم، بورس تهران همچون آینهای از اقتصاد کشور، تصویر پیچیدهای از چالشها و امیدها را منعکس میکند. به عنوان یکی از فعالان بازار سرمایه که از نزدیک شاهد نوسانات آن بودهام،
اجرایی شدن مکانیسم ماشه به معنی بازگشت به قطعنامههایی است که عمدتا در سالهای ابتدایی دهه ۹۰ و پیش از برجام تصویب شدهاند. با توجه به خروج ایالات متحده آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷، ایران نتوانست از مزایای این توافق بهرهمند شود.
بیش از صد هزار واحد تولیدی کشور ۱۰ تا ۱۴ روز در هر ماه بهدلیل قطع برق و گاز تعطیل هستند. با وجود تعطیلی تولید در بیش از یکسوم هر ماه، کارفرما حق اخراج کارگران را ندارد.
بنا بر نظریات، بازار سرمایه بهعنوان یکی از مهمترین شریانهای حیاتی اقتصاد، میتواند نقشی بیبدیل در تامین مالی مولد، تخصیص بهینه منابع و جذب سرمایههای داخلی و خارجی ایفا کند. اما در فضای اقتصادی و سیاسی ایران، بهمرور زمان انتظاراتی نابهحق و گاه متناقض از بازار سرمایه و متولی آن یعنی سازمان بورس و اوراق بهادار نزد فعالان بازار، عموم مردم و حتی سایر نهادهای تصمیمگیر شکل گرفته است.
روز ۶شهریور ۱۴۰۴ سه کشور اروپایی انگلستان، فرانسه و آلمان در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل با سرپوش گذاشتن بر تخلفهای خود و دولت آمریکا از مقررات برجام، ادعا کردهاند ایران پایبندی به مقررات برجام ندارد و خواستار بازگشت تحریمهایی شدند که با امضای برجام متوقف شده بودند. این درخواست به دلایل زیر مبنای حقوقی ندارد.
تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه۲۰۲۲، بزرگترین میدان آزمایش برای سیاست تحریمهای غرب بود. واشنگتن و بروکسل وعده دادند که مسکو را با «شدیدترین تحریمهای تاریخ» زمینگیر خواهند کرد. از همان روز نخست؛ اما یک تناقض بنیادین سیاست آمریکا را فلج کرد: فشار حداکثری بر کرملین، بدون آنکه عرضه جهانی نفت مختل شود.
اقتصاد ایران با احتمال بازگشت تحریمهای سازمان ملل (مکانیسم ماشه) با یک چالش دیگر مواجه شد. این مساله را میتوان در کاهش شاخص بورس و کاهش ارزش ریال مشاهده کرد. در این میان هرچند که برخی سیاستگذاران سعی دارند که اثرات روانی مکانیسم ماشه یا اسنپبک را تا اندازهای خنثی کنند، اما به نظر میآید که رفتار آنها بیشتر دمیدن در کوره است تا ریختن آب بر آتش.
این کتاب، تاریخ علمی را روایت میکند که معیار موفقیتش ارتقای زندگی مردم است؛ علمی که امکان شکلگیری و انباشت سرمایه را فراهم کرده، رفاه آفریده و شیرینی زیستن را بیشتر کرده است. اقتصاد: دیدگاه انسانی نشان میدهد چگونه اندیشهها، نهادها و بازارها در کنار هم، کار و خلاقیت را به ثمر رساندهاند تا سفرهها رنگینتر، انتخابها گستردهتر و آینده ساختنیتر شود.
اجرایی شدن مکانیسم ماشه به معنای بازگشت احتمالی تحریمهای چندجانبه و افزایش محدودیتهای مالی و تجاری، نخستین اثر خود را بر متغیرهای انتظاری میگذارد. در کوتاهمدت، بازار سرمایه بیش از آنکه تحت تاثیر بنیادهای اقتصادی قرار گیرد،
اوت ۲۰۲۵ شاهد یکی از مهمترین جابهجاییهای ژئوپلیتیک و اقتصادی چند دهه اخیر بود: افزایش شکاف میان آمریکا و هند از یکسو و نزدیکی غیرمنتظره دهلینو و پکن از سوی دیگر. این تحول بهویژه با توجه به سابقه رقابتها و تنشهای مرزی میان دو قدرت آسیایی شاید در نگاه نخست خلاف انتظار به نظر برسد؛ اما درواقع ادامه روندی است که دست کم از چند ماه پیش شدت گرفته است.
با نزدیک شدن به برخی محدودیتهای مندرج در توافق هستهای و فعال شدن مکانیسم ماشه، شایسته است این موضوع از سوی ارکان حکمرانی مورد مداقه قرار گرفته و با حفظ عزت و مصلحت، تدابیر مقتضی در زمینه مواجهه با تبعات اقتصادی و سیاسی آن اندیشیده شود.